Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) uruchomiło pierwszy nabór w ramach strategicznego programu AGROSTRATEG. To historyczna szansa dla polskiego sektora rolnego na zdobycie bezzwrotnego dofinansowania na projekty badawczo-rozwojowe. Łączny budżet programu to 500 mln zł, a w pierwszym konkursie do podziału jest 300 mln zł. Pojedynczy projekt może otrzymać od 1 mln zł do 25 mln zł wsparcia.
W tym artykule znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć, aby skutecznie aplikować: kto może ubiegać się o dotację, na co można przeznaczyć środki, jakie są cztery obszary tematyczne (T1–T4), jak wygląda ocena wniosków oraz jakie koszty są kwalifikowane. Zapraszamy do lektury!
Czym jest program AGROSTRATEG i ile wynosi budżet?
AGROSTRATEG to strategiczny program badań naukowych i prac rozwojowych w sektorze rolnym, realizowany przez NCBR. Jego celem jest wdrożenie nowych rozwiązań poprawiających efektywność polskiego rolnictwa przy jednoczesnym respektowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Program odpowiada na kluczowe wyzwania współczesnego rolnictwa: presję klimatyczną, potrzebę cyfryzacji, bezpieczeństwo żywnościowe oraz ochronę środowiska.
Najważniejsze parametry I konkursu AGROSTRATEG:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Całkowity budżet programu | 500 mln zł |
| Budżet I konkursu | 300 mln zł |
| Min. dofinansowanie projektu | 1 mln zł |
| Maks. dofinansowanie projektu | 25 mln zł |
| Maks. czas realizacji projektu | 48 miesięcy (z możliwością wydłużenia do 60 miesięcy) |
| Forma wsparcia | Dotacja bezzwrotna |
Kto może aplikować? (Beneficjenci i rodzaje konsorcjów)
Do konkursu mogą przystąpić trzy kategorie wnioskodawców:
1. Przedsiębiorstwo działające samodzielnie
Zarówno MŚP, jak i duże przedsiębiorstwo mogą złożyć wniosek bez konieczności budowania konsorcjum. To opcja dla firm, które dysponują własnym zapleczem badawczym.
2. Konsorcjum przedsiębiorstw
Maksymalnie pięć przedsiębiorstw może utworzyć konsorcjum i wspólnie realizować projekt.
3. Konsorcjum naukowo-przemysłowe
W skład wchodzi co najmniej jedno przedsiębiorstwo oraz co najmniej jedna organizacja badawcza (lub inny podmiot, np. fundacja, stowarzyszenie). Maksymalna liczba podmiotów w konsorcjum to pięć.
Ważne warunki:
- Liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo albo organizacja badawcza.
- Udział kosztów kwalifikowanych przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw w całkowitych kosztach projektu musi wynosić minimum 40%.
Cztery obszary tematyczne AGROSTRATEG (T1–T4)
Program obejmuje cztery obszary badawcze. Projekt musi wpisywać się w przynajmniej jeden z nich.
T1. Zrównoważona produkcja roślinna oraz poprawa żyzności gleby
Ten obszar obejmuje m.in.:
- Poprawę jakości i struktury gleb (odkwaszenie, wzrost próchnicy)
- Hodowlę roślin odpornych na zmiany klimatu z wykorzystaniem biologii molekularnej i nowych technik genomowych (NGT)
- Redukcję stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin (w tym biologiczne metody ochrony)
- Waloryzację bioodpadów do produkcji nawozów organiczno-mineralnych
- Optymalizację produkcji roślin wysokobiałkowych
- Badania nad mikrobiomem gleby i symbiozą mikroorganizm–roślina
T2. Zrównoważona produkcja zwierzęca
Obszar koncentruje się na:
- Ograniczaniu stosowania antybiotyków i leków weterynaryjnych (bakteriofagi, fitobiotyki, probiotyki, immunomodulatory)
- Redukcji emisji gazów cieplarnianych (CH₄, N₂O, NH₃) z produkcji zwierzęcej
- Poprawie dobrostanu zwierząt z wykorzystaniem systemów monitorowania opartych na AI i czujnikach
- Bezpieczeństwie mikrobiologicznym pasz i surowców pochodzenia zwierzęcego
- Zagospodarowaniu odpadów z hodowli (gnojowica, obornik) do produkcji biogazu i nawozów organicznych
T3. Rolnictwo cyfrowe – wykorzystanie technologii i analizy danych
Dofinansowanie dla firm z sektora IT, robotyki i automatyki. Obejmuje:
- Platformy do zarządzania gospodarstwem w czasie rzeczywistym (IoT, AI, Big Data)
- Precyzyjne systemy siewu, nawożenia i nawadniania
- Teledetekcję z wykorzystaniem dronów i satelitów (GNSS)
- Autonomiczne roboty polowe i Rolnictwo 4.0 (integracja 5G/6G)
- Systemy traceability oparte na blockchain i cyfrowe paszporty produktów rolnych
- Modele digital twin gospodarstw i predykcja plonów
T4. Innowacyjne techniki rolnicze – alternatywne metody rolnicze
Ostatni obszar obejmuje:
- Systemy bezglebowej uprawy roślin (rolnictwo wertykalne, hydroponika, akwaponika)
- Technologie hodowli roślin w warunkach klimatu zamkniętego (szklarnie z AI)
- Optymalizację systemów melioracji i nawadniania
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w rolnictwie (fotowoltaika, biogazownie, turbiny wiatrowe)
Na co można przeznaczyć dofinansowanie?
Projekt w ramach AGROSTRATEG może obejmować następujące typy działań:
| Rodzaj prac | Opis | TRL |
|---|---|---|
| Badania podstawowe | Prace eksperymentalne niezbędne dla zdobycia nowej wiedzy (bez bezpośredniego zastosowania komercyjnego) | TRL 1 |
| Badania przemysłowe | Nowatorskie prace nastawione na opracowanie nowych produktów, technologii lub usług | TRL 2–6 |
| Eksperymentalne prace rozwojowe | Rozwój technologii, budowa finalnych prototypów, demonstracja w warunkach rzeczywistych | TRL 7–9 |
| Prace przedwdrożeniowe | Przygotowanie wyników badań do wdrożenia (certyfikaty, badania regulacyjne, ochrona IP) | – |
⚠️ Warunek bezwzględny: Projekt, w którym nie przewidziano eksperymentalnych prac rozwojowych, nie uzyska dofinansowania.
Struktura kosztów kwalifikowanych
Budżet projektu tworzony jest w oparciu o cztery główne kategorie:
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| W | Wynagrodzenia (kadra merytoryczna, pracownicy B+R, personel techniczny) wraz z kosztami pozapłacowymi (ZUS, PPK) |
| E | Podwykonawstwo (zlecanie merytorycznych zadań B+R podmiotom trzecim) |
| Op | Pozostałe koszty bezpośrednie (aparatura, WNiP, budynki, grunty, materiały, sprzęt) |
| O | Koszty pośrednie (rozliczane ryczałtem) |
Limity podwykonawstwa (kategoria E)
| Typ beneficjenta / faza | Limit kategorii E |
|---|---|
| Przedsiębiorstwo – projekt samodzielny (B+R) | 50% kosztów B+R |
| Przedsiębiorstwo – projekt konsorcjalny (B+R) | 40% kosztów B+R danego przedsiębiorstwa |
| Organizacja badawcza / inny podmiot (B+R) | 10% kosztów B+R danego podmiotu |
| Prace przedwdrożeniowe (de minimis) – każdy podmiot | 70% kosztów przedwdrożeniowych |
Koszty pośrednie (kategoria O) – stawki ryczałtowe
Koszty pośrednie obejmują m.in. materiały, surowce, odczynniki, drobny sprzęt laboratoryjny, wynajem powierzchni, delegacje, konferencje, promocję, audyt.
| Typ beneficjenta / faza | Wzór naliczania | Stawka |
|---|---|---|
| Organizacja badawcza / inny podmiot (B+R) | O = (W + Op) × 25% | 25% od W i Op |
| Przedsiębiorstwo (B+R) | O = (W + E + Op) × 20% | 20% od W, E i Op |
| Prace przedwdrożeniowe (de minimis) | O = (W + Op) × 25% | 25% od W i Op, max 15% całkowitych kosztów |
Poziom dofinansowania projektów
Intensywność wsparcia zależy od rodzaju wnioskodawcy i typu planowanych prac.
Dla organizacji badawczych
Organizacje badawcze mogą uzyskać dofinansowanie do wysokości 100% kosztów kwalifikowalnych na badania podstawowe, badania przemysłowe, prace rozwojowe oraz przedwdrożeniowe.
Dla przedsiębiorców (pomoc publiczna)
| Rodzaj prac | Mikro/małe przedsiębiorstwo | Średnie przedsiębiorstwo | Duże przedsiębiorstwo |
|---|---|---|---|
| Badania przemysłowe | do 80% | do 75% | do 65% |
| Eksperymentalne prace rozwojowe | do 60% | do 50% | do 40% |
| Prace przedwdrożeniowe (de minimis) | do 100% (max 300 tys. euro) | do 100% (max 300 tys. euro) | do 100% (max 300 tys. euro) |
Dla innych podmiotów niebędących przedsiębiorcami
Podmioty takie jak jednostki sektora finansów publicznych, fundacje czy stowarzyszenia mogą uzyskać do 100% kosztów kwalifikowalnych na prace B+R i przedwdrożeniowe.
Harmonogram naboru
| Etap | Data |
|---|---|
| Ogłoszenie konkursu | 31 marca 2026 r. |
| Rozpoczęcie naboru wniosków | 14 maja 2026 r. |
| Zakończenie naboru wniosków | 28 sierpnia 2026 r., godz. 16:00 |
| Ogłoszenie wyników | w terminie do 6 miesięcy od zamknięcia naboru |
Wnioski należy składać wyłącznie w wersji elektronicznej za pośrednictwem systemu LSI NCBR pod adresem: lsi.ncbr.gov.pl
Jak przebiega ocena wniosków?
Ocena projektów w Programie AGROSTRATEG jest dwuetapowa.
Ocena wstępna
Prowadzona jest przez pracowników NCBR. Podczas oceny podlega weryfikacji spełnianie przez wniosek wszystkie kryteria formalne i wstępne, w tym:
- zaplanowanie eksperymentalnych prac rozwojowych,
- minimalny udział kosztów przedsiębiorstwa (40%),
- zgodność z zakresem tematycznym programu.
Ocena merytoryczna – etap 1
Ocena merytoryczna jest przeprowadzana przez panel ekspertów wyłącznie na podstawie fiszki projektowej (Załącznik 14). Nie ma możliwości korekty fiszki po złożeniu wniosku.
Praktyczna wskazówka: Fiszka projektowa jest kluczowym dokumentem – to ona decyduje o przejściu do drugiego etapu. Poświęć jej szczególną uwagę, jasno opisując problem badawczy, hipotezę, plan prac i potencjał wdrożeniowy.
Ocena merytoryczna – etap 2
Dotyczy tylko projektów, które uzyskały pozytywną ocenę w etapie 1. Ocena przeprowadzana jest na podstawie złożonych dokumentów oraz wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę podczas spotkania panelowego.
Porównanie Programu AGROSTRATEG z innymi instrumentami wsparcia
| Cecha | AGROSTRATEG | Ścieżka SMART (FENG) | STEP (Czyste technologie) |
|---|---|---|---|
| Obszar | Tylko rolnictwo | Wszystkie branże | Czyste technologie, biotech, cyfrowe |
| Minimalny TRL | TRL 1 (badania podstawowe) | TRL 3–4 | TRL 3–4 |
| Prace przedwdrożeniowe | ✅ Tak (de minimis) | ❌ Nie | ✅ Tak (ograniczone) |
| Koszty pośrednie (firmy) | 20% ryczałtu od (W+E+Op) | 25% ryczałtu od kosztów osobowych | 20-25% |
| Leasing operacyjny | ✅ Kwalifikowany | ❌ Nie | ❌ Nie |
| Maks. dofinansowanie | 25 mln zł | 50 mln zł | 150 mln zł (ścieżka A) |
Dlaczego AGROSTRATEG wyróżnia się na tle innych instrumentów?
- dopuszcza możliwość realizacji projektu na etapie badań podstawowych (TRL 1)
- umożliwia finansowanie prac przedwdrożeniowych
- obejmuje koszty leasingu operacyjnego aparatury badawczej
- pozwala na podwyższy ryczałt kosztów pośrednich
Cele szczegółowe programu
Cele szczegółowe AGROSTRATEG są następujące:
- Wzrost wykorzystania nowoczesnych i innowacyjnych technologii w rolnictwie, w tym technologii cyfrowych i rolnictwa precyzyjnego.
- Przystosowanie produkcji roślinnej do wymagań związanych ze zmianami klimatycznymi, zasadami zrównoważonej produkcji lub ograniczeniem stosowania chemii rolnej.
- Dostosowanie produkcji zwierzęcej do wymagań dotyczących dobrostanu, zrównoważonej produkcji lub redukcji wykorzystania leków weterynaryjnych.
- Zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów naturalnych, wydłużanie cyklu życia produktów lub minimalizowanie ilości wytwarzanych odpadów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Czy projekt musi również mieć przewidziane eksperymentalne prace rozwojowe?
Tak. To warunek bezwzględny. Projekt, w którym nie przewidziano eksperymentalnych prac rozwojowych, nie uzyska dofinansowania.
2. Jaki jest minimalny udział kosztów przedsiębiorstwa w projekcie?
Udział kosztów kwalifikowanych przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw w całkowitych kosztach projektu musi wynosić minimum 40%.
3. Kto może być liderem konsorcjum?
Liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo albo organizacja badawcza. Nie może nim być np. fundacja ani stowarzyszenie.
4. Czy koszty leasingu są kwalfikowalne w ramach Programu?
Tak. Kwalifikowane są koszty leasingu operacyjnego (raty kapitałowe, bez odsetek) aparatury badawczej. Leasing finansowy rozlicza się poprzez odpisy amortyzacyjne.
5. Jakie są stawki ryczałtu na koszty pośrednie?
- Dla przedsiębiorstwa (B+R): 20% od kosztów wynagrodzeń (W), podwykonawstwa (E) i pozostałych kosztów bezpośrednich (Op).
- Dla organizacji badawczej (B+R): 25% od kosztów wynagrodzeń (W) i pozostałych kosztów bezpośrednich (Op).
6. Czy materiały (np. odczynniki, surowce) są kosztem bezpośrednim czy pośrednim?
W AGROSTRATEG materiały, surowce, półprodukty, odczynniki i drobny sprzęt laboratoryjny zaliczają się do kosztów pośrednich (kategoria O), w przeciwieństwie do programów FENG.
7. Jaki jest maksymalny okres realizacji projektu?
Maksymalny okres realizacji projektu to 48 miesięcy (4 lata), z możliwością wydłużenia do 60 miesięcy (5 lat) na etapie realizacji.
8. W jaki sposób należy złożyć wniosek o dofinansowanie ?
Wniosek należy złożyć wyłącznie w wersji elektronicznej za pośrednictwem systemu LSI NCBR (lsi.ncbr.gov.pl) do 28 sierpnia 2026 r., godz. 16:00.
Podsumowanie
AGROSTRATEG I konkurs to 300 mln zł na projekty B+R w rolnictwie – dla przedsiębiorstw, konsorcjów naukowo-przemysłowych i konsorcjów czysto biznesowych. Nabór trwa do 28 sierpnia 2026 roku.
