Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) uruchomiło pierwszy nabór w ramach strategicznego programu AGROSTRATEG. To historyczna szansa dla polskiego sektora rolnego na zdobycie bezzwrotnego dofinansowania na projekty badawczo-rozwojowe. Łączny budżet programu to 500 mln zł, a w pierwszym konkursie do podziału jest 300 mln zł. Pojedynczy projekt może otrzymać od 1 mln zł do 25 mln zł wsparcia.
W tym artykule znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć, aby skutecznie aplikować: kto może ubiegać się o dotację, na co można przeznaczyć środki, jakie są cztery obszary tematyczne (T1–T4), jak wygląda ocena wniosków oraz jakie koszty są kwalifikowane. Zapraszamy do lektury!
Czym jest program AGROSTRATEG i ile wynosi budżet?
AGROSTRATEG to strategiczny program badań naukowych i prac rozwojowych w sektorze rolnym, realizowany przez NCBR. Jego celem jest wdrożenie nowych rozwiązań poprawiających efektywność polskiego rolnictwa przy jednoczesnym respektowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Program odpowiada na kluczowe wyzwania współczesnego rolnictwa: presję klimatyczną, potrzebę cyfryzacji, bezpieczeństwo żywnościowe oraz ochronę środowiska.
Najważniejsze parametry I konkursu AGROSTRATEG:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Całkowity budżet programu | 500 mln zł |
| Budżet I konkursu | 300 mln zł |
| Min. dofinansowanie projektu | 1 mln zł |
| Maks. dofinansowanie projektu | 25 mln zł |
| Maks. czas realizacji projektu | 48 miesięcy (z możliwością wydłużenia do 60 miesięcy) |
| Forma wsparcia | Dotacja bezzwrotna |
Kto może aplikować? (Beneficjenci i rodzaje konsorcjów)
Do konkursu mogą przystąpić trzy kategorie wnioskodawców:
1. Przedsiębiorstwo działające samodzielnie
Zarówno MŚP, jak i duże przedsiębiorstwo mogą złożyć wniosek bez konieczności budowania konsorcjum. To opcja dla firm, które dysponują własnym zapleczem badawczym.
2. Konsorcjum przedsiębiorstw
Maksymalnie pięć przedsiębiorstw może utworzyć konsorcjum i wspólnie realizować projekt.
3. Konsorcjum naukowo-przemysłowe
W skład wchodzi co najmniej jedno przedsiębiorstwo oraz co najmniej jedna organizacja badawcza (lub inny podmiot, np. fundacja, stowarzyszenie). Maksymalna liczba podmiotów w konsorcjum to pięć.
Ważne warunki:
- Liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo albo organizacja badawcza.
- Udział kosztów kwalifikowanych przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw w całkowitych kosztach projektu musi wynosić minimum 40%.
Cztery obszary tematyczne AGROSTRATEG (T1–T4) – szczegółowy zakres
Program obejmuje cztery precyzyjnie zdefiniowane obszary badawcze. Projekt musi wpisywać się w przynajmniej jeden z nich.
T1. Zrównoważona produkcja roślinna oraz poprawa żyzności gleby
Ten obszar obejmuje m.in.:
- Poprawę jakości i struktury gleb (odkwaszenie, wzrost próchnicy)
- Hodowlę roślin odpornych na zmiany klimatu z wykorzystaniem biologii molekularnej i nowych technik genomowych (NGT)
- Redukcję stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin (w tym biologiczne metody ochrony)
- Waloryzację bioodpadów do produkcji nawozów organiczno-mineralnych
- Optymalizację produkcji roślin wysokobiałkowych
- Badania nad mikrobiomem gleby i symbiozą mikroorganizm–roślina
T2. Zrównoważona produkcja zwierzęca
Obszar koncentruje się na:
- Ograniczaniu stosowania antybiotyków i leków weterynaryjnych (bakteriofagi, fitobiotyki, probiotyki, immunomodulatory)
- Redukcji emisji gazów cieplarnianych (CH₄, N₂O, NH₃) z produkcji zwierzęcej
- Poprawie dobrostanu zwierząt z wykorzystaniem systemów monitorowania opartych na AI i czujnikach
- Bezpieczeństwie mikrobiologicznym pasz i surowców pochodzenia zwierzęcego
- Zagospodarowaniu odpadów z hodowli (gnojowica, obornik) do produkcji biogazu i nawozów organicznych
T3. Rolnictwo cyfrowe – wykorzystanie technologii i analizy danych
To obszar dla firm z sektora IT, robotyki i automatyki. Obejmuje:
- Platformy do zarządzania gospodarstwem w czasie rzeczywistym (IoT, AI, Big Data)
- Precyzyjne systemy siewu, nawożenia i nawadniania
- Teledetekcję z wykorzystaniem dronów i satelitów (GNSS)
- Autonomiczne roboty polowe i Rolnictwo 4.0 (integracja 5G/6G)
- Systemy traceability oparte na blockchain i cyfrowe paszporty produktów rolnych
- Modele digital twin gospodarstw i predykcję plonów
T4. Innowacyjne techniki rolnicze – alternatywne metody rolnicze
Ostatni obszar obejmuje:
- Systemy bezglebowej uprawy roślin (rolnictwo wertykalne, hydroponika, akwaponika)
- Technologie hodowli roślin w warunkach klimatu zamkniętego (szklarnie z AI)
- Optymalizację systemów melioracji i nawadniania
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w rolnictwie (agrowoltaika, biogazownie, turbiny wiatrowe)
Na co można przeznaczyć dofinansowanie? (Rodzaje prac i koszty)
Projekt w ramach AGROSTRATEG może obejmować następujące typy działań:
| Rodzaj prac | Opis | TRL |
|---|---|---|
| Badania podstawowe | Prace eksperymentalne dla zdobycia nowej wiedzy (bez bezpośredniego zastosowania komercyjnego) | TRL 1 |
| Badania przemysłowe | Nowatorskie prace nastawione na opracowanie nowych produktów, technologii lub usług | TRL 2–6 |
| Eksperymentalne prace rozwojowe | Rozwój technologii, budowa finalnych prototypów, demonstracja w warunkach rzeczywistych | TRL 7–9 |
| Prace przedwdrożeniowe | Przygotowanie wyników badań do wdrożenia (certyfikaty, badania regulacyjne, ochrona IP) | – |
⚠️ Warunek bezwzględny: Projekt, w którym nie przewidziano eksperymentalnych prac rozwojowych, nie uzyska dofinansowania.
Struktura kosztów kwalifikowanych – kategorie W, E, Op, O
Budżet projektu buduje się w oparciu o cztery główne kategorie:
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| W | Wynagrodzenia (kadra merytoryczna, pracownicy B+R, personel techniczny) wraz z kosztami pozapłacowymi (ZUS, PPK) |
| E | Podwykonawstwo (zlecanie merytorycznych zadań B+R podmiotom trzecim) |
| Op | Pozostałe koszty bezpośrednie (aparatura, WNiP, budynki, grunty, materiały, sprzęt) |
| O | Koszty pośrednie (rozliczane ryczałtem) |
Limity podwykonawstwa (kategoria E)
| Typ beneficjenta / faza | Limit kategorii E |
|---|---|
| Przedsiębiorstwo – projekt samodzielny (B+R) | 50% kosztów B+R |
| Przedsiębiorstwo – projekt konsorcjalny (B+R) | 40% kosztów B+R danego przedsiębiorstwa |
| Organizacja badawcza / inny podmiot (B+R) | 10% kosztów B+R danego podmiotu |
| Prace przedwdrożeniowe (de minimis) – każdy podmiot | 70% kosztów przedwdrożeniowych |
Koszty pośrednie (kategoria O) – stawki ryczałtowe
Koszty pośrednie obejmują m.in. materiały, surowce, odczynniki, drobny sprzęt laboratoryjny, wynajem powierzchni, delegacje, konferencje, promocję, audyt.
| Typ beneficjenta / faza | Wzór naliczania | Stawka |
|---|---|---|
| Organizacja badawcza / inny podmiot (B+R) | O = (W + Op) × 25% | 25% od W i Op |
| Przedsiębiorstwo (B+R) | O = (W + E + Op) × 20% | 20% od W, E i Op |
| Prace przedwdrożeniowe (de minimis) | O = (W + Op) × 25% | 25% od W i Op, max 15% całkowitych kosztów |
Poziom dofinansowania – ile można otrzymać?
Intensywność wsparcia zależy od rodzaju wnioskodawcy i typu prac.
Dla organizacji badawczych
Organizacje badawcze mogą uzyskać do 100% kosztów kwalifikowalnych na badania podstawowe, badania przemysłowe, prace rozwojowe i przedwdrożeniowe.
Dla przedsiębiorców (pomoc publiczna)
| Rodzaj prac | Mikro/małe przedsiębiorstwo | Średnie przedsiębiorstwo | Duże przedsiębiorstwo |
|---|---|---|---|
| Badania przemysłowe | do 80% | do 75% | do 65% |
| Eksperymentalne prace rozwojowe | do 60% | do 50% | do 40% |
| Prace przedwdrożeniowe (de minimis) | do 100% (max 300 tys. euro) | do 100% (max 300 tys. euro) | do 100% (max 300 tys. euro) |
Dla innych podmiotów niebędących przedsiębiorcami
Podmioty takie jak jednostki sektora finansów publicznych, fundacje czy stowarzyszenia mogą uzyskać do 100% kosztów kwalifikowalnych na prace B+R i przedwdrożeniowe.
Harmonogram i terminy – nabór od 14 maja do 28 sierpnia 2026
| Etap | Data |
|---|---|
| Ogłoszenie konkursu | 31 marca 2026 r. |
| Rozpoczęcie naboru wniosków | 14 maja 2026 r. |
| Zakończenie naboru wniosków | 28 sierpnia 2026 r., godz. 16:00 |
| Ogłoszenie wyników | w terminie do 6 miesięcy od zamknięcia naboru |
Wnioski należy składać wyłącznie w wersji elektronicznej za pośrednictwem systemu LSI NCBR pod adresem: lsi.ncbr.gov.pl
Jak przebiega ocena wniosków? (dwuetapowa procedura z fiszką)
Ocena projektów w AGROSTRATEG przebiega w dwóch etapach.
Ocena wstępna
Prowadzona przez pracowników NCBR. Weryfikuje, czy wniosek spełnia wszystkie kryteria formalne i wstępne, w tym:
- obecność eksperymentalnych prac rozwojowych,
- minimalny udział kosztów przedsiębiorstwa (40%),
- zgodność z zakresem tematycznym programu.
Ocena merytoryczna – etap 1
Przeprowadzana przez panel ekspertów wyłącznie na podstawie fiszki projektowej (Załącznik 14). Wnioskodawca nie jest wzywany do uzupełnienia fiszki i nie ma możliwości jej korekty po złożeniu.
📌 Praktyczna wskazówka: Fiszka projektowa jest kluczowa – to ona decyduje o przejściu do drugiego etapu. Poświęć jej szczególną uwagę, jasno opisując problem badawczy, hipotezę, plan prac i potencjał wdrożeniowy.
Ocena merytoryczna – etap 2
Dotyczy tylko projektów, które uzyskały pozytywną ocenę w etapie 1. Przeprowadzana jest na podstawie pełnego wniosku oraz wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę podczas spotkania panelowego.
Porównanie AGROSTRATEG z innymi programami (Ścieżka SMART, STEP)
| Cecha | AGROSTRATEG | Ścieżka SMART (FENG) | STEP (Czyste technologie) |
|---|---|---|---|
| Obszar | Tylko rolnictwo | Wszystkie branże | Czyste technologie, biotech, cyfrowe |
| Minimalny TRL | TRL 1 (badania podstawowe) | TRL 3–4 | TRL 3–4 |
| Prace przedwdrożeniowe | ✅ Tak (de minimis) | ❌ Nie | ✅ Tak (ograniczone) |
| Koszty pośrednie (firmy) | 20% ryczałtu od (W+E+Op) | 25% ryczałtu od kosztów osobowych | 20-25% |
| Leasing operacyjny | ✅ Kwalifikowany | ❌ Nie | ❌ Nie |
| Maks. dofinansowanie | 25 mln zł | 50 mln zł | 150 mln zł (ścieżka A) |
Dlaczego AGROSTRATEG wyróżnia się na tle innych instrumentów?
- Dopuszcza projekty od bardzo wczesnego etapu (TRL 1)
- Umożliwia finansowanie prac przedwdrożeniowych
- Obejmuje koszty leasingu operacyjnego aparatury badawczej
- Wyższy ryczałt kosztów pośrednich (20% od W+E+Op dla firm)
Cele szczegółowe programu – co NCBR chce osiągnąć
Rozumienie celów programu pomaga właściwie profilować projekt. Cztery cele szczegółowe AGROSTRATEG to:
- Wzrost wykorzystania nowoczesnych i innowacyjnych technologii w rolnictwie, w tym technologii cyfrowych i rolnictwa precyzyjnego.
- Przystosowanie produkcji roślinnej do wymagań związanych ze zmianami klimatycznymi, zasadami zrównoważonej produkcji lub ograniczeniem stosowania chemii rolnej.
- Dostosowanie produkcji zwierzęcej do wymagań dotyczących dobrostanu, zrównoważonej produkcji lub redukcji wykorzystania leków weterynaryjnych.
- Zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów naturalnych, wydłużanie cyklu życia produktów lub minimalizowanie ilości wytwarzanych odpadów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Czy projekt musi zawierać eksperymentalne prace rozwojowe?
Tak. To warunek bezwzględny. Projekt, w którym nie przewidziano eksperymentalnych prac rozwojowych, nie uzyska dofinansowania.
2. Jaki jest minimalny udział kosztów przedsiębiorstwa w projekcie?
Udział kosztów kwalifikowanych przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw w całkowitych kosztach projektu musi wynosić minimum 40%.
3. Kto może być liderem konsorcjum?
Liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo albo organizacja badawcza. Nie może nim być np. fundacja ani stowarzyszenie.
4. Czy można zrefundować koszty leasingu?
Tak. Kwalifikowane są koszty leasingu operacyjnego (raty kapitałowe, bez odsetek) aparatury badawczej. Leasing finansowy rozlicza się poprzez odpisy amortyzacyjne.
5. Jakie są stawki ryczałtu na koszty pośrednie?
- Dla przedsiębiorstwa (B+R): 20% od kosztów wynagrodzeń (W), podwykonawstwa (E) i pozostałych kosztów bezpośrednich (Op).
- Dla organizacji badawczej (B+R): 25% od kosztów wynagrodzeń (W) i pozostałych kosztów bezpośrednich (Op).
6. Czy materiały (np. odczynniki, surowce) są kosztem bezpośrednim czy pośrednim?
W AGROSTRATEG materiały, surowce, półprodukty, odczynniki i drobny sprzęt laboratoryjny zaliczają się do kosztów pośrednich (kategoria O), w przeciwieństwie do programów FENG.
7. Jaki jest maksymalny okres realizacji projektu?
Maksymalny okres realizacji projektu to 48 miesięcy (4 lata), z możliwością wydłużenia do 60 miesięcy (5 lat) na etapie realizacji.
8. Gdzie składać wniosek?
Wniosek należy złożyć wyłącznie w wersji elektronicznej za pośrednictwem systemu LSI NCBR (lsi.ncbr.gov.pl) do 28 sierpnia 2026 r., godz. 16:00.
Podsumowanie i checklista dla wnioskodawcy
AGROSTRATEG I konkurs to 300 mln zł na projekty B+R w rolnictwie – z otwartą formułą dla przedsiębiorstw, konsorcjów naukowo-przemysłowych i konsorcjów czysto biznesowych. Nabór trwa do 28 sierpnia 2026 roku.
