Czym jest wsparcie dla przedsiębiorstw w sektorze obronnym i bezpieczeństwa?
W obliczu dynamicznych zmian geopolitycznych oraz rosnących wyzwań w zakresie bezpieczeństwa państwa, Polska uruchomiła szereg instrumentów finansowych skierowanych do przedsiębiorstw działających w sektorze obronnym i bezpieczeństwa. To odpowiedź na potrzebę wzmocnienia krajowego potencjału przemysłowego, zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej oraz rozwoju nowoczesnych technologii o strategicznym znaczeniu.
Działanie 14.1 „Wsparcie przedsiębiorstw w sektorze obronnym i bezpieczeństwa” to kluczowy instrument realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027. Jego głównym celem jest wspieranie firm poprzez dofinansowanie projektów dotyczących linii produkcyjnych, zakupu technologii, produkcji i usług w zakresie bezpieczeństwa i obronności, w tym cyberbezpieczeństwa.
Dla kogo przeznaczone jest wsparcie?
Wsparcie skierowane jest do szerokiego grona przedsiębiorstw:
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) | Firmy o mniejszym potencjale, które chcą rozwijać się w sektorze obronnym |
| Duże przedsiębiorstwa | Podmioty o większych możliwościach produkcyjnych i technologicznych |
| Przedsiębiorcy indywidualni | Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą |
Kluczowy warunek formalny
Przedsiębiorca musi posiadać najpóźniej w dniu ogłoszenia naboru:
- siedzibę,
- oddział,
- lub stałe miejsce prowadzenia działalności
na terenie województwa lubelskiego. Lokalizacja ta musi być ujawniona w dokumentach rejestrowych przedsiębiorstwa (CEIDG lub KRS).
Ważne: W przypadku firm z siedzibą poza województwem lubelskim konieczne będzie szczegółowe wykazanie, w jaki sposób projekt przyczyni się do realizacji celów Działania oraz rozwoju gospodarczego regionu.
Jakie są rodzaje projektów?
W ramach Działania 14.1 przewidziano dwa typy projektów, które różnią się zakresem i wymaganiami.
Typ 1 – Bezpieczeństwo i obronność
Projekty związane z:
- rozbudową linii produkcyjnych,
- zakupem technologii,
- rozwojem usług dla sektora bezpieczeństwa,
- cyberbezpieczeństwem,
- zwiększeniem mocy produkcyjnych,
- modernizacją infrastruktury.
Dodatkowy wymóg: Wnioskodawca musi posiadać koncesję na działalność w sektorze obronności, o której mowa w art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r., lub rekomendację od instytucji publicznych z sektora bezpieczeństwa i obronności.
Typ 2 – Technologie podwójnego zastosowania (dual-use)
Dofinansowanie można przeznaczyć na:
- rozwój produktów wykorzystywanych zarówno cywilnie, jak i obronnie,
- rozszerzenie działalności o nowe produkty dual-use,
- zwiększenie zdolności produkcyjnych,
- dywersyfikację działalności przedsiębiorstwa.
Czym są technologie dual-use?
Produkty lub usługi dual-use to rozwiązania, które mogą być wykorzystywane zarówno w zastosowaniach cywilnych, jak i w obszarze bezpieczeństwa lub obronności. Projekty te nie obejmują działalności stricte wojskowej ani zakupu uzbrojenia lub amunicji.
Ile wynosi dofinansowanie?
Wysokość wsparcia uzależniona jest od kilku czynników:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Maksymalna kwota dofinansowania | 10 000 000 PLN |
| Maksymalna intensywność wsparcia | do 70% kosztów netto |
| Forma wsparcia | Bezzwrotna dotacja |
| Łączna alokacja działania | 30 000 000 € |
Uwaga: W niektórych przypadkach poziom dofinansowania może być wyższy w ramach innych instrumentów finansowych, np. Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności.
Co można sfinansować?
Zakres wsparcia obejmuje szeroki katalog wydatków kwalifikowalnych:
- ✅ Zakup maszyn i urządzeń
- ✅ Budowę lub rozbudowę linii produkcyjnych
- ✅ Wdrażanie nowych technologii
- ✅ Rozwój infrastruktury produkcyjnej
- ✅ Rozwój usług dla sektora bezpieczeństwa
- ✅ Inwestycje związane z cyberbezpieczeństwem
- ✅ Zwiększenie zdolności produkcyjnych
- ✅ Dywersyfikację działalności przedsiębiorstwa
Czego nie można finansować?
Program nie przewiduje wsparcia dla:
- ❌ Zakupu broni
- ❌ Zakupu amunicji
- ❌ Zakupu sprzętu wojskowego
Jakie są wymagania dla przedsiębiorstw?
Aby uzyskać dofinansowanie, przedsiębiorca musi spełnić szereg obowiązkowych kryteriów.
✅ 1. Aktywne prowadzenie działalności
Firma musi osiągnąć minimum 500 tys. PLN przychodu ze sprzedaży w jednym zamkniętym roku obrotowym, trwającym co najmniej 12 miesięcy, w okresie ostatnich 3 lat poprzedzających rok złożenia wniosku.
✅ 2. Potencjał rynkowy projektu
Konieczne jest wykazanie realnego zapotrzebowania rynkowego na produkt lub usługę poprzez:
- listy intencyjne,
- umowy przedwstępne,
- rekomendacje instytucji publicznych,
- zamówienia,
- potwierdzenia współpracy z wojskowymi oraz cywilnymi organami bezpieczeństwa,
- koncesję (o której mowa w art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r.).
✅ 3. Zgodność z normami i standardami
Wnioskodawca musi udokumentować, że planowany produkt lub usługa spełnia odpowiednie normy i standardy w obszarze bezpieczeństwa i obronności:
- Normy obronne krajowe (NO i PDNO)
- Normy NATO (STANAG i AQAP)
- Normy i certyfikaty ISO/EN (ISO 9001, ISO 27001, EN 9100)
- Normy branżowe (PN-V)
- Normy środowiskowe
- Dopuszczenia techniczne
W przypadku norm w trakcie wdrażania należy przedstawić harmonogram certyfikacji. Spełnienie wymagań musi nastąpić najpóźniej do dnia finansowego zakończenia projektu.
✅ 4. Zwiększenie zdolności produkcyjnych lub dywersyfikacja
Projekt musi dotyczyć:
- zwiększenia zdolności produkcyjnych/usługowych, lub
- dywersyfikacji działalności (wprowadzenia nowych produktów/usług, które nie były dotychczas oferowane).
Jakie projekty są premiowane?
W ramach oceny merytorycznej przyznawane są dodatkowe punkty za projekty spełniające określone kryteria.
Obszary priorytetowe (max 10 pkt)
Projekt otrzyma punkty, jeśli dotyczy co najmniej jednego z obszarów priorytetowych zidentyfikowanych przez:
Straż Graniczną:
- utrzymanie pasa drogi granicznej na odcinku nowowybudowanej bariery elektronicznej,
- przegląd stanu technicznego i naprawa pojazdów ciężkich.
Radę Europejską (Rozporządzenie 2025/1106):
- amunicja i pociski rakietowe,
- systemy artyleryjskie, w tym zdolności do precyzyjnych głębokich uderzeń,
- zdolności w zakresie walki naziemnej i ich systemy wsparcia (wyposażenie żołnierzy i broń piechoty),
- ochrona infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwo, mobilność wojskowa,
- systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej,
- morskie zdolności nawodne i podwodne,
- drony i systemy antydronowe,
- czynniki warunkujące potencjał sił (strategiczny transport powietrzny, tankowanie w powietrzu, systemy C4ISTAR, zasoby kosmiczne),
- sztuczna inteligencja i walka elektroniczna.
Potencjał wnioskodawcy (max 30 pkt)
Punkty przyznawane są za:
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| Wdrożone zaawansowane systemy cyberbezpieczeństwa zgodne z ustawą KSC | 5 pkt |
| Członkostwo w organizacjach zrzeszających podmioty z danej branży | 5 pkt |
| Posiadanie certyfikatów jakości (AQAP, ISO 9001, 14001, 27001, AS9100, CMMC, ITAR, NADCAP, NCAGE, WSK lub akredytacje MON) | 5 pkt |
| Ponoszenie nakładów na działalność B+R (ostatni rok kalendarzowy) | 5 pkt |
| Zdywersyfikowany łańcuch dostaw, brak zależności od państw wysokiego ryzyka | 2 pkt |
| Udokumentowane doświadczenie w sektorze obronności/bezpieczeństwa (ostatnie 36 miesięcy) | 8 pkt |
Inne kryteria punktowe
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| Innowacyjność projektu – dywersyfikacja o nowe produkty/usługi w skali regionalnej | 15 pkt |
| Miejsce odprowadzania podatku – Urząd Skarbowy w woj. lubelskim | 15 pkt |
| Wzrost zatrudnienia – min. 1 etat (MŚP) lub 2 etaty (duże firmy) | 10 pkt |
| Współpraca ponadregionalna/transgraniczna/ponadnarodowa | 5–7 pkt |
| Współpraca z ośrodkiem badawczym | 5 pkt |
| Status MŚP | 5 pkt |
Jakie są dostępne źródła finansowania?
Oprócz Działania 14.1 Fundusze Europejskie dla Lubelskiego, przedsiębiorcy mogą ubiegać się o wsparcie z innych instrumentów:
1. Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO)
Nowy instrument finansowy uruchomiony w ramach KPO o wartości ponad 22,5 mld zł.
| Obszar | Budżet |
|---|---|
| Rozwój obiektów zbiorowej ochrony i infrastruktury ochrony ludności | 9,65 mld zł |
| Budowa i modernizacja infrastruktury dual-use | 6,26 mld zł |
| Inwestycje w cyberbezpieczeństwo | 2,46 mld zł |
| Nowoczesny przemysł (zwiększenie mocy produkcyjnych) | 4,05 mld zł |
Forma wsparcia: preferencyjne pożyczki długoterminowe, inwestycje kapitałowe, gwarancje kredytowe. Obsługą zajmuje się Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
2. Polska Strefa Inwestycji (PSI)
Zwolnienie z podatku dochodowego do 70% w zależności od lokalizacji i wielkości przedsiębiorstwa. Od lipca 2025 r. dostępne dla producentów broni, amunicji i materiałów wybuchowych.
3. FENG – Ścieżka SMART
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki:
- Działania B+R: dotacja do 80%
- Działania inwestycyjne: dotacja do 70%
Program umożliwia wspieranie projektów o charakterze dual-use.
4. STEP – Platforma na rzecz Technologii Strategicznych
Wsparcie dla projektów B+R i inwestycyjnych w obszarze:
- CLEANTECH,
- DIGITAL,
- DEEPTECH,
- BIOTECH,
- technologie obronne (nowy obszar od 2026 r.)
5. Europejski Fundusz Obronny (EDF)
Wsparcie dla konsorcjów z co najmniej dwóch państw członkowskich na prace B+R w zakresie technologii obronnych. Dotacja do 100% kosztów kwalifikowanych.
6. NATO Innovation Fund (NIF)
Fundusz venture capital o wartości 1 mld EUR dla startupów rozwijających technologie deep-tech w obszarze AI, biotechnologii, energii, produkcji, przestrzeni kosmicznej i technologii kwantowej.
7. Gwarancje de minimis BGK
Nowy program gwarancji dla firm z sektora obronnego i dual-use:
- do 80% kapitału kredytu (firmy z koncesją),
- do 70% (firmy dual-use),
- gwarancje bezpłatne,
- roczna pula: 5 mld zł,
- szacowana liczba beneficjentów: 7 tys. MŚP.
Terminy i kluczowe daty
| Wydarzenie | Termin |
|---|---|
| Nabór wniosków – Działanie 14.1 (lubelskie) | 23 lipca – 15 września 2026 r. |
| Pierwsze nabory – Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności | II połowa 2026 r. |
| Nabory – Europejski Fundusz Obronny | Zgodnie z harmonogramem (do 2029 r.) |
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Kto może ubiegać się o wsparcie w ramach Działania 14.1?
Przedsiębiorstwa (MŚP i duże) posiadające siedzibę/oddział/stale miejsce prowadzenia działalności w województwie lubelskim. W przypadku Typu 1 wymagana jest koncesja na działalność w sektorze obronności.
2. Ile wynosi maksymalne dofinansowanie?
10 mln PLN przy intensywności wsparcia do 70% kosztów netto.
3. Czym są technologie dual-use?
To produkty lub usługi, które mogą być wykorzystywane zarówno w zastosowaniach cywilnych, jak i w obszarze bezpieczeństwa lub obronności (np. drony, systemy cyberbezpieczeństwa, AI, zaawansowane materiały).
4. Czy mogę ubiegać się o dofinansowanie, jeśli moja firma nie miała wcześniej kontraktów z sektorem obronnym?
Tak, pod warunkiem że projekt zakłada dywersyfikację działalności – wprowadzenie nowych produktów/usług do oferty. Należy jednak wykazać potencjał rynkowy (np. poprzez listy intencyjne) i spełnić wymogi dotyczące norm i standardów.
5. Jakie są kryteria oceny projektu?
Projekty przechodzą ocenę formalną (kryteria dostępu i poprawności), merytoryczną (kryteria specyficzne) oraz trafności merytorycznej (kryteria punktowe). W przypadku równej liczby punktów decydują kryteria rozstrzygające: potencjał wnioskodawcy, status MŚP i wzrost zatrudnienia.
6. Gdzie szukać aktualnych informacji o naborach?
- Strona programu: funduszeue.lubelskie.pl
- Portal BGK: bgk.pl
- Platforma FENG: parp.gov.pl
